Sposoby walki ze smogiem

Kiedy przyjeżdżamy zimą z ogrzewanej za pomocą sieci ciepłowniczej miejscowości do położonego na południu Polski pozbawionego tego udogodnienia uzdrowiska, od razu wita nas smogowy aromat.

Spacerując po ulicach i patrząc na kolor dymu wprawne oko (z pewną pomocą nosa) od razu rozpoznaje, kto pali węglem, kto drewnem, kto plastikiem, a kto gumą…

Czy z jakością powietrza jest w Polsce szczególnie źle?

Za odpowiedź na to pytanie może posłużyć sytuacja z początku tego roku, kiedy jakość powietrza w Sztokholmie pogorszyła się tak bardzo, że w mieście ogłoszono alarm smogowy. Zanim powiemy ze złośliwym uśmiechem: „no proszę, niby taki czysty kraj, a u nich też smog się panoszy…”, powinniśmy wiedzieć, że… przyczyną było powietrze, które napłynęło przez Bałtyk znad Polski. Niestety, w rankingu zanieczyszczeń powietrza jesteśmy liderem.

Ten przykład pokazuje, dlaczego walka ze smogiem jest taka ważna. Bez wątpienia walka ze smogiem musi być priorytetem lokalnym, ale oczywiście niezbędna jest pomocą zarówno na szczeblu krajowym, jak i samorządowym.

Smog jest nie tylko zanieczyszczeniem lokalnym

Smog zwykle pozostaje w towarzystwie samych zanieczyszczających, ich rodzin i sąsiadów. Jednak wiatr wieje i dzięki niemu powietrze się przemieszcza, a razem z nim smog. Nawet więc, jeśli my sami lub nasi bezpośredni sąsiedzi nie przyczyniają się do powstania smogu, a system ciepłowniczy w naszej miejscowości jest zasilany z czystego źródła energii, to i tak możemy oddychać smogiem, który przywiało nam z bliższej lub dalszej okolicy. Przykładem miasta, gdzie smog jest „dostarczany” przez sąsiednie miejscowości może być Warszawa. Bywają w niej dni, w które ponad połowa zanieczyszczeń przypływa z wianuszka otaczających stolicę mniejszych miejscowości.

Smog to nie jedyne zanieczyszczenie powietrza – jest jeszcze tzw. „tło”

Podejmując walkę z zanieczyszczeniami powietrza, nie możemy zapomnieć o tym, że lokalny smog w miejscowości to nie jedyny problem. Jest jeszcze tzw. „tło”, czyli ogólna zawartość zanieczyszczeń występująca w powietrzu. W Polsce jest niestety tak wiele kominów opalanych niskiej jakości węglem i substancjami węglopochodnymi (tzw. kopciuchów) oraz starych samochodów, które podróżują po mieście z rurami wydechowymi bez filtrów, że rozchodzące się po kraju „tło” zanieczyszczeń powietrza jest bardzo wysokie.

Jakie powinny być kluczowe działania?

Po pierwsze, kluczowa jest poprawa standardu energetycznego budynków nowobudowanych i modernizacja już istniejących.

Przede wszystkim nowe budynki powinny być budowane w wysokim standardzie energetycznym - tak, żeby zużycie ciepła było jak najmniejsze. Dzięki takim budynkom mieszkańcy będą mieć niższe rachunki, a powietrze będzie czystsze. Co więcej, takie działanie jest po prostu opłacalne. Czysty rachunek ekonomiczny pokazuje, że budowa domu w standardzie gorszym od pasywnego nie ma sensu ekonomicznego. Wyższe koszty budowy takiego domu (będące skutkiem zakupu lepszej izolacji, wentylacji z systemem odzyskiwania ciepła, itp.) zwracają się już po kilku latach dzięki niższym rachunkom bieżącym, abstrahując w ogóle od kosztów społecznych, zdrowotnych i klimatycznych. W takich budynkach bez problemu można instalować czyste ogrzewanie, z użyciem powietrznych pomp ciepła, czy w pakiecie z panelami fotowoltaicznymi z prądem rozliczanym w ramach obowiązującego tzw. systemu opustów.

Oczywiście istniejące budynki są większym wyzwaniem, bowiem ich głęboka termomodernizacja jest droższa. Ale i tu można zastosować różne instrumenty wsparcia, takie jak ulgi podatkowe, dotacje czy nieoprocentowane kredyty. Doświadczenia sąsiednich krajów pokazują, że tego typu wsparcie państwa jest opłacalne dla wszystkich. Każda wydanego na ten cel złotówka z budżetu państwowego, może zagrabić kilka złotych w formie podatków z dodatkowej działalności gospodarczej (VAT, PIT, CIT). Tak więc, dzięki takim działaniom oprócz czystego powietrza dajemy nowe miejsca pracy i szansę na rozwój innowacyjnych firm.

Po drugie, ważna jest zmiana nawyków transportowych. Tutaj najlepsze rozwiązania są powszechnie znane, trzeba tylko zacząć je wdrażać. Od najprostszych, jak uporządkowanie kwestii kontroli technicznych weryfikujących rzeczywiste spełnianie norm emisji zanieczyszczeń przez auta, po działania na rzecz promocji „czystych” form transportu.

Zatem na koniec pytanie dla każdego z nas? Czy obecna „toksyczna sytuacja” może się zmienić? Tak i każdy z nas musi zacząć działać jak najszybciej.

Autor: Marcin Popkiewicz – fizyk jądrowy, ekspert zajmujący się powiązaniami w obszarach gospodarka-energia-zasoby-środowisko, redaktor portali ziemianarozdrozu.pl i naukaoklimacie.pl

Wszystko o smogu

Dowiedz się więcej o zagrożeniach życia i zdrowia związanych z oddychaniem zanieczyszczonym powietrzem.

Smog z naukowego punktu widzenia

Smogu zwykle nie widać i nie czuć...

Czytaj więcej

Kilka kroków do czystego powietrza

Problem smogu wielu z nas nadal trochę lekceważy.

Czytaj więcej

Biegać czy nie biegać?

Dla nas – biegaczy, podstawowe pytanie brzmi - jak smog wpływa na zaplanowane przez nas treningi biegowe?

Czytaj więcej

Metoda na smoga

Na co dzień go nie widać, ale to nie oznacza, że go nie ma. Jest bezwonny i przybiera różną barwę, ale oddychamy nim wszyscy i… żyjemy.

Czytaj więcej

Smog okiem lekarza

Rozmowa z dr n. med. Piotrem Dąbrowieckim o konsekwencjach zdrowotnych zanieczyszczeń powietrza.

Czytaj więcej

Smog w Polsce? Skąd się bierze?

Kiedy do stwierdzenia, że oddychamy zanieczyszczonym powietrzem nie trzeba zaawansowanych detektorów, a wystarczą własne oczy i węch, to możemy być pewni, że filtrujemy powietrze naszymi własnymi płucami.

Czytaj więcej

Jak mierzyć jakość powietrza?

Skutki oddychania zanieczyszczonym powietrzem mogą być bardzo poważne zarówno dla naszego zdrowia, jak i życia.

Czytaj więcej

Zanieczyszczenia powietrza a układ sercowo-naczyniowy

W ostatniej dekadzie coraz częściej przedstawia się szkodliwy związek zanieczyszczeń powietrza ze stanem zdrowia a w szczególności z funkcjonowaniem układu krążenia.

Czytaj więcej

Zanieczyszczenia powietrza a choroby układu oddechowego

Układ oddechowy człowieka działa jak filtr.

Czytaj więcej

Oddech, to życie

Zastanów się już dziś, jakim powietrzem oddychasz na co dzień?

Czytaj więcej

Smog zmienia sposób w jaki postrzegamy świat

Smog zniekształca widzenie barw, utrudnia słyszenie niektórych dźwięków, a nocą wzmaga zanieczyszczenie światłem.

Czytaj więcej

Jakie rośliny domowe oczyszczają powietrze?

Kupując rośliny doniczkowe, traktujemy je głównie jako dekorację naszego wnętrza, zapominając, że one też oczyszczają nasze powietrze.

Czytaj więcej

Cykliści vs smog

Czy warto jeździć na rowerze w zanieczyszczonych miastach?

Czytaj więcej

Składniki smogu na mapie Europy

Polska należy do niechlubnej europejskiej czołówki jeśli chodzi o zanieczyszczenia powietrza.

Czytaj więcej

Smog. Krótka historia cichego zabójcy.

Jeżeli wydaje Ci się, że smog jest tylko wydumanym problemem dużych polskich miast, jesteś w błędzie.

Czytaj więcej

Informowanie o smogu w Polsce

Polska należy do niechlubnej czołówki krajów Unii Europejskiej pod względem zanieczyszczeń powietrza.

Czytaj więcej

Rodzaje smogu

Badania przeprowadzone przez naukowców pozwoliły na wyodrębnienie dwóch rodzajów smogu.

Czytaj więcej

Co jeść, aby chronić się przed smogiem?

Naukowcy stwierdzają, że przed smogiem może chronić nas odpowiednio dobrana dieta.

Czytaj więcej

Wpływ pogody na jakość powietrza

Jakość powietrza zależy od dwóch czynników: emisji zanieczyszczeń i warunków meteorologicznych.

Czytaj więcej

Sondaż: Czy smog to realne zagrożenie?

Przedstawiamy wyniki sondażu SW Research dla serwisu rp.pl, w którym Polacy odpowiadali na pytanie, czy smog jest realnym zagrożeniem?

Czytaj więcej

Krzewy czy drzewa - co lepiej chroni przed smogiem w mieście?

Z badania opisanego w „Atmospheric Environment” wynika, że zarówno krzewy, jak i drzewa są niezbędne do usuwania smogu w miastach.

Czytaj więcej

Co Polacy wiedzą o smogu?

W 2015 r. Krakowski Alarm Smogowy przeprowadził pierwsze w Polsce badanie świadomości społecznej Polaków na temat zanieczyszczeń powietrza.

Czytaj więcej

Smog a zdrowie człowieka - podsumowanie

W Polsce rocznie narażeniu na zanieczyszczenia powietrza można przypisać ponad 572 tysiące straconych lat wolnych od choroby.

Czytaj więcej

Jak się zachowywać w zależności od jakości powietrza?

Zmierzyliśmy jakość powietrza. Wiemy, jaki jest poziom stężeń poszczególnych składników smogu. I co dalej?

Czytaj więcej

Jakie rośliny ochronią nas przed smogiem i innymi zanieczyszczeniami?

To wcale nie muszą być niesamowite rośliny – bluszcz pospolity, chryzantema, dracena i paprocie są doskonałymi filtrami powietrza w naszych domach.

Czytaj więcej

Rozwiązano tajemnicę zabójczej londyńskiej mgły z 1952 roku

Gdyby nie to, że cała rzecz zdarzyła się naprawdę, można by sądzić, że to scenariusz kiepskiego horroru.

Czytaj więcej

11 sposobów ochrony przed smogiem

33 miasta spośród 50 najbardziej zanieczyszczonych w Unii Europejskiej leżą na terenie Polski.

Czytaj więcej

Tylko 6% Polaków nie przejmuje się smogiem

Stres i smog w Top 5 czynników szkodzących zdrowiu.

Czytaj więcej

Wietrzenie jest dobre, ale tylko jeżeli na zewnątrz jest czyste powietrze…

Teoretycznie nasze mieszkania i domy powinny być regularnie wietrzone, ponieważ dopływ świeżego powietrza jest ważny dla naszego zdrowia.

Czytaj więcej

Na stronie używamy plików Cookie. Poznaj szczegóły i możliwości ustawień w Polityce plików Cookie. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na ich używanie według aktualnych ustawień przeglądarki.

Proszę czekać