Zanieczyszczenia powietrza a choroby układu oddechowego

Układ oddechowy człowieka działa jak filtr.

Wychwytuje cząstki zanieczyszczeń powietrza i usiłuje zamknąć im dostęp  do wnętrza organizmu. Brudne powietrze prowadzi do stanu przewlekłego zapalenia.

Zanieczyszczenia powietrza mają istotny wpływ na funkcjonowanie układu oddechowego – z takim stwierdzeniem zgodzi się każdy, nawet laik. Jednak tylko lekarz zdaje sobie w pełni sprawę z tego, że pyły zawieszone,  benzo(a)piren czy tlenki azotu i siarki, wnikając do układu oddechowego, wywołują reakcję obronną organizmu w postaci przewlekłego zapalenia. To przewlekłe zapalenie stoi u podstawy takich objawów jak katar, kichanie, kaszel czy duszność. I to nie wszystko. Duże cząsteczki zanieczyszczeń zalegając w układzie oddechowym, wywołują przewlekły nieżyt nosa, zapalenie krtani, a następnie prowadzą do zapalenia oskrzeli. Natomiast te małe cząsteczki zanieczyszczeń (takie jak pył PM1 - 2,5μm) są jeszcze bardziej niebezpieczne, ponieważ mogą dostawać się do pęcherzyków płucnych, a stamtąd już bezpośrednio do krwiobiegu.

Problem nie jest błahy

Biorąc pod uwagę powyższe procesy oraz statystyki dotyczące stężeń zanieczyszczeń, nie powinno nas dziwić, że prawie 500 tysięcy osób umiera przedwcześnie w Europie z powodu oddychania zanieczyszczonym powietrzem. W Polsce jest to ponad 50 tysięcy osób (według najnowszego raportu Europejskiej Agencji Środowiska). Oznacza to, że przyczyną zgonu co dziesiątej osoby umierającej w Polsce jest oddychanie zanieczyszczonym powietrzem. Dopiero takie ujęcie, pokazuje jak duża jest skala zanieczyszczeń w Polsce. Liczba zgonów z powodu ekspozycji na zanieczyszczenia powietrza w Polsce jest ok. 10 razy wyższa niż liczba zgonów w wyniku wypadków drogowych, którym poświęca się tyle uwagi w codziennych mediach. Badania naukowe  i dane epidemiologiczne wskazują, że przebywanie w środowisku o zwiększonym poziomie zanieczyszczeń powietrza może istotnie wpływać na rozwój i dynamikę chorób układu oddechowego – o tym media jednak zapominają.

Coraz częściej występują choroby atopowe …

W ostatnim dziesięcioleciu nastąpił dwukrotny wzrost częstości występowania chorób atopowych (takich jak alergiczny nieżyt nosa, czy astma), mimo że stężenia alergenów w powietrzu pozostały w tym czasie na podobnym poziomie. To niemożliwe, żeby w tak krótkim czasie doszło do zmian w strukturze genów odpowiedzialnych za rozwój alergii. Jedynym czynnikiem, który się zmienił znacząco jest środowisko, w którym żyjemy. Po prostu, alergeny powietrznopochodne, wnikając do układu oddechowego, posiadają na swojej powierzchni cząstki zanieczyszczeń powietrza i to właśnie one nasilają odpowiedź zapalną organizmu na alergeny. Co więcej, połączenie alergenów i zanieczyszczeń powietrza powoduje, że układ odpornościowy człowieka reaguje intensywnie na czynniki potencjalnie nieszkodliwe.  To właśnie dlatego z dekady na dekadę alergolodzy notują zwiększoną zapadalność na choroby alergiczne. Jest to skutek stale rosnącego stężenia zanieczyszczeń powietrza.

… i przewlekła obturacyjna choroba płuc

Wdychanie zanieczyszczeń powietrza może prowadzić również do rozwoju przewlekłej obturacyjnej choroby płuc. Jest to choroba skracająca życie pacjenta nawet o 10 do 15 lat. Główną przyczyną rozwoju POCHP jest palenie tytoniu, jednak badania dowodzą, że nawet osoby, które nigdy nie paliły tytoniu mogą zachorować na tą chorobę w skutek ekspozycji na duże zanieczyszczenia powietrza. W ramach przeprowadzonych w Stanach Zjednoczonych badań dowiedziono, że prawie 20% rozpoznanych przypadków POChP miało związek z narażeniem na zanieczyszczenia powietrza w miejscu pracy. Co więcej, wykazano, że wzrost stężenia pyłów zwieszonych o średnicy nie większej niż 2,5 mikrona (tzw. PM2,5) o 10 µg/m3 zwiększa liczbę przyjęć szpitalnych z powodu zaostrzeń POChP o 1%. To bardzo silny efekt.

Autor: dr n. med. Piotr Dąbrowiecki – lekarz, badacz wpływu smogu na zdrowie, przewodniczy Polskiej Federacji Stowarzyszeń Chorych na Astmę, Alergię i Przewlekłą Obturacyjną Chorobę Płuc

Wszystko o smogu

Dowiedz się więcej o zagrożeniach życia i zdrowia związanych z oddychaniem zanieczyszczonym powietrzem.

Smog z naukowego punktu widzenia

Smogu zwykle nie widać i nie czuć...

Czytaj więcej

Kilka kroków do czystego powietrza

Problem smogu wielu z nas nadal trochę lekceważy.

Czytaj więcej

Biegać czy nie biegać?

Dla nas – biegaczy, podstawowe pytanie brzmi - jak smog wpływa na zaplanowane przez nas treningi biegowe?

Czytaj więcej

Sposoby walki ze smogiem

Kiedy przyjeżdżamy zimą z ogrzewanej za pomocą sieci ciepłowniczej miejscowości do położonego na południu Polski pozbawionego tego udogodnienia uzdrowiska, od razu wita nas smogowy aromat.

Czytaj więcej

Metoda na smoga

Na co dzień go nie widać, ale to nie oznacza, że go nie ma. Jest bezwonny i przybiera różną barwę, ale oddychamy nim wszyscy i… żyjemy.

Czytaj więcej

Smog okiem lekarza

Rozmowa z dr n. med. Piotrem Dąbrowieckim o konsekwencjach zdrowotnych zanieczyszczeń powietrza.

Czytaj więcej

Smog w Polsce? Skąd się bierze?

Kiedy do stwierdzenia, że oddychamy zanieczyszczonym powietrzem nie trzeba zaawansowanych detektorów, a wystarczą własne oczy i węch, to możemy być pewni, że filtrujemy powietrze naszymi własnymi płucami.

Czytaj więcej

Jak mierzyć jakość powietrza?

Skutki oddychania zanieczyszczonym powietrzem mogą być bardzo poważne zarówno dla naszego zdrowia, jak i życia.

Czytaj więcej

Zanieczyszczenia powietrza a układ sercowo-naczyniowy

W ostatniej dekadzie coraz częściej przedstawia się szkodliwy związek zanieczyszczeń powietrza ze stanem zdrowia a w szczególności z funkcjonowaniem układu krążenia.

Czytaj więcej

Oddech, to życie

Zastanów się już dziś, jakim powietrzem oddychasz na co dzień?

Czytaj więcej

Smog zmienia sposób w jaki postrzegamy świat

Smog zniekształca widzenie barw, utrudnia słyszenie niektórych dźwięków, a nocą wzmaga zanieczyszczenie światłem.

Czytaj więcej

Jakie rośliny domowe oczyszczają powietrze?

Kupując rośliny doniczkowe, traktujemy je głównie jako dekorację naszego wnętrza, zapominając, że one też oczyszczają nasze powietrze.

Czytaj więcej

Cykliści vs smog

Czy warto jeździć na rowerze w zanieczyszczonych miastach?

Czytaj więcej

Składniki smogu na mapie Europy

Polska należy do niechlubnej europejskiej czołówki jeśli chodzi o zanieczyszczenia powietrza.

Czytaj więcej

Smog. Krótka historia cichego zabójcy.

Jeżeli wydaje Ci się, że smog jest tylko wydumanym problemem dużych polskich miast, jesteś w błędzie.

Czytaj więcej

Informowanie o smogu w Polsce

Polska należy do niechlubnej czołówki krajów Unii Europejskiej pod względem zanieczyszczeń powietrza.

Czytaj więcej

Rodzaje smogu

Badania przeprowadzone przez naukowców pozwoliły na wyodrębnienie dwóch rodzajów smogu.

Czytaj więcej

Co jeść, aby chronić się przed smogiem?

Naukowcy stwierdzają, że przed smogiem może chronić nas odpowiednio dobrana dieta.

Czytaj więcej

Wpływ pogody na jakość powietrza

Jakość powietrza zależy od dwóch czynników: emisji zanieczyszczeń i warunków meteorologicznych.

Czytaj więcej

Sondaż: Czy smog to realne zagrożenie?

Przedstawiamy wyniki sondażu SW Research dla serwisu rp.pl, w którym Polacy odpowiadali na pytanie, czy smog jest realnym zagrożeniem?

Czytaj więcej

Krzewy czy drzewa - co lepiej chroni przed smogiem w mieście?

Z badania opisanego w „Atmospheric Environment” wynika, że zarówno krzewy, jak i drzewa są niezbędne do usuwania smogu w miastach.

Czytaj więcej

Co Polacy wiedzą o smogu?

W 2015 r. Krakowski Alarm Smogowy przeprowadził pierwsze w Polsce badanie świadomości społecznej Polaków na temat zanieczyszczeń powietrza.

Czytaj więcej

Smog a zdrowie człowieka - podsumowanie

W Polsce rocznie narażeniu na zanieczyszczenia powietrza można przypisać ponad 572 tysiące straconych lat wolnych od choroby.

Czytaj więcej

Jak się zachowywać w zależności od jakości powietrza?

Zmierzyliśmy jakość powietrza. Wiemy, jaki jest poziom stężeń poszczególnych składników smogu. I co dalej?

Czytaj więcej

Jakie rośliny ochronią nas przed smogiem i innymi zanieczyszczeniami?

To wcale nie muszą być niesamowite rośliny – bluszcz pospolity, chryzantema, dracena i paprocie są doskonałymi filtrami powietrza w naszych domach.

Czytaj więcej

Rozwiązano tajemnicę zabójczej londyńskiej mgły z 1952 roku

Gdyby nie to, że cała rzecz zdarzyła się naprawdę, można by sądzić, że to scenariusz kiepskiego horroru.

Czytaj więcej

11 sposobów ochrony przed smogiem

33 miasta spośród 50 najbardziej zanieczyszczonych w Unii Europejskiej leżą na terenie Polski.

Czytaj więcej

Tylko 6% Polaków nie przejmuje się smogiem

Stres i smog w Top 5 czynników szkodzących zdrowiu.

Czytaj więcej

Wietrzenie jest dobre, ale tylko jeżeli na zewnątrz jest czyste powietrze…

Teoretycznie nasze mieszkania i domy powinny być regularnie wietrzone, ponieważ dopływ świeżego powietrza jest ważny dla naszego zdrowia.

Czytaj więcej

Na stronie używamy plików Cookie. Poznaj szczegóły i możliwości ustawień w Polityce plików Cookie. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na ich używanie według aktualnych ustawień przeglądarki.

Proszę czekać